Jan Duijghuisen (75) en Ed Wetzel (75) hebben beiden een schat aan ervaring. Jan werkte onder meer bij de Belastingdienst en het ministerie van Financiën als veranderingsmanager en directeur centrale administratie, terwijl Ed zijn sporen verdiende als FNV beleidsmedewerker, organisatiesocioloog en zelfstandig organisatieadviseur. Toen de directeur van de Bibliotheek Nieuwegein SESAM vroeg om te helpen met het ontwikkelen van een nieuw vrijwilligersbeleid, gingen ze vol enthousiasme aan de slag. Het resultaat? Een intensieve, maar waardevolle samenwerking die de basis legde voor een sterkere band met haar vrijwilligers binnen een vernieuwde bibliotheek.
Van beursvloer tot vernieuwde visie
Het begon op de beursvloer van Nieuwegein, vertelt Ed. “Onze collega Els van Petegem kwam daar in contact met Roel Zuidhof, de nieuwe directeur van de bibliotheek in Nieuwegein. Hij was op zoek naar ondersteuning bij het vrijwilligersbeleid. Er waren geen directe problemen, maar er was behoefte aan meer inzicht en een heldere visie.” Samen met Jan ging Ed aan de slag om de ervaringen, wensen en uitdagingen van vrijwilligers en medewerkers in kaart te brengen.
Jan vult aan: “Wat vooral opviel, was dat vrijwilligers zich vaak als de constante factor beschouwden. Het vaste personeel wisselde met regelmaat, maar zij bleven jarenlang betrokken. Toch voelden sommigen zich ook wat verwaarloosd omdat er weinig aandacht was voor hun inzet.”
Een bibliotheek met ambitie
De Nieuwegeinse bieb is een moderne bibliotheek. Met 160 vrijwilligers en 25 betaalde medewerkers wordt er veel meer gedaan dan boeken uitlenen. Jan: “Van taalprogramma’s voor laaggeletterden tot digitale spreekuren; het is echt een ontmoetingsplek geworden voor de hele gemeenschap. Maar zo’n breed scala aan activiteiten vraagt om inzet van vrijwilligers in een duidelijke structuur.”
Ed: “Tijdens groepsgesprekken werd duidelijk dat vrijwilligers meer waardering en begeleiding wilden. We hebben daarom het 5B-model ingezet: Beginnen, Begeleiden, Beoordelen, Belonen én Beëindigen. Dit model geeft houvast om vrijwilligers effectief te werven, te ondersteunen en gemotiveerd te houden.”
Een unieke samenwerking
Wat het project bijzonder maakte, was de combinatie van direct contact met vrijwilligers, medewerkers en de directie. Ed: “Het was inspirerend om te horen hoe toegewijd mensen zijn. Sommige vrijwilligers werken al 15 jaar in de bibliotheek. Die betrokkenheid maakte indruk op mij.”
Jan: “De directie heeft nu de ambitie om een zogenoemde ‘blue zone’ te creëren, een omgeving waarin medewerkers en vrijwilligers optimaal kunnen samenwerken en groeien. Dat vind ik een prachtig streven.”
De toekomst in eigen handen
Na twee intensieve jaren zit het project erop. De bibliotheek heeft nu een vernieuwd vrijwilligersbeleid en plannen om een vaste vrijwilligerscoördinator aan te stellen. “Dat is een mooie volgende stap,” zegt Jan. “Het is belangrijk dat vrijwilligers zich blijven ontwikkelen en gewaardeerd voelen.”
Ed besluit: “Het mooiste aan dit project is de maatschappelijke impact. Deze bibliotheek is meer dan een plek vol boeken; het is een uitnodigende centrale plek waar mensen elkaar ontmoeten om te lezen, te leren en advies te krijgen in een prettige omgeving. Door de grote verbouwing is de bibliotheek nu van de tweede verdieping over het hele gebouw verspreid. We kijken met trots terug op deze samenwerking.”