Jan Hoekema en Niek van der Linden, beiden ervaren SESAM-adviseurs, hebben ieder een indrukwekkende achtergrond in het publieke en private domein. Jan, voormalig burgemeester en socioloog-politicoloog, richt zich sinds zijn pensioen op mediation en advisering. Niek, politicoloog en voormalig interim-manager in onderwijs en gezondheidszorg, heeft expertise in organisatieontwikkeling en HR. Samen pakten zij een complexe uitdaging aan bij Stichting Alkmaar Thuis, ontstaan uit de fusie van twee inloophuizen. Dit traject, mede mogelijk gemaakt door financiering van het Kansfonds, bood uiteindelijk nieuw perspectief aan de organisatie.
Volgens Jan en Niek begint een SESAM-traject vaak met een ogenschijnlijk simpele vraag. “In dit geval vroegen ze ons om hulp bij het opstellen van een beleidsplan,” vertelt Niek. “Maar al snel bleek dat er veel meer speelde: een bestuur dat worstelde met een duidelijke koers, coördinatoren die niet op één lijn zaten, en diepgewortelde verschillen tussen de fusiepartners. Dat is precies het interessante van ons advieswerk. Je begint ergens, maar door goed te luisteren ontdek je pas de echte knelpunten.”
Jan vult aan: “Het is de vraag achter de vraag. Hier kwamen al snel twee zaken naar voren: hoe kan het bestuur beter functioneren en hoe brengen we rust en samenwerking op de werkvloer? Dat bleek nauw met elkaar verweven.”
Verschillende visies
De fusie, versneld door de coronapandemie, bracht meer spanningen met zich mee dan verwacht. “Er was een incident geweest op de werkvloer, waarbij een coördinator was belaagd door een bezoeker,” zegt Jan. “Dat leidde tot ziekteverzuim en spanningen binnen het team. Bovendien hadden de coördinatoren verschillende visies en werkstijlen, wat de samenwerking verder bemoeilijkte.”
Niek voegt toe: “Het bestuur, samengesteld uit leden van beide oorspronkelijke organisaties, stond voor de uitdaging om niet alleen praktische zaken te regelen, maar ook een gezamenlijke visie en koers te bepalen. Het was soms alsof we een slagveld betraden.”
Proces
Ze kozen bewust voor een gescheiden aanpak. “Jan richtte zich op mediation tussen de coördinatoren, terwijl ik werkte aan de governance-structuur en taakverdeling binnen het bestuur,” legt Niek uit. “Dat werkte goed, omdat het ons hielp om focus te houden op specifieke onderdelen van de problematiek.”
Jan: “De mediation was intensief, maar heeft zijn vruchten afgeworpen. De coördinatoren konden weer samenwerken, wat de overgang naar een nieuwe situatie makkelijker maakte. Uiteindelijk koos een van hen ervoor om een andere functie buiten de organisatie te zoeken.” Hoewel niet alle problemen volledig zijn opgelost, is er belangrijke vooruitgang geboekt. “Het bestuur heeft nu een beleidsplan en werkt met externe ondersteuning verder aan de toekomst,” zegt Niek. “En op de werkvloer is er meer rust en duidelijkheid gekomen.”
“Het mooiste resultaat is dat er weer perspectief is. De organisatie heeft nog een weg te gaan, maar de fundering is gelegd”, aldus Jan.
Wat nemen zij zelf mee uit dit traject? “Het herinnert ons eraan hoe cruciaal het is om de vraag achter de vraag te achterhalen,” zegt Niek. “Je kunt pas echt helpen als je het hele plaatje begrijpt.” Jan: “En hoe belangrijk het is om te luisteren en tegelijkertijd de rollen zuiver te houden. Dat maakte dat we beiden effectief konden werken aan verschillende aspecten van dit complexe probleem.”
Perspectief bieden
Met hun betrokkenheid en ervaring hebben Jan en Niek Stichting Alkmaar Thuis geholpen uit een impasse te komen. Hun verhaal illustreert niet alleen de uitdagingen van fusies en samenwerking, maar ook de unieke kracht van SESAM. Dankzij de inzet van onafhankelijke en vrijwillige adviseurs zoals Jan en Niek, die zonder belangen of druk van buitenaf opereren, krijgt een organisatie de ruimte om de kern van haar problemen te onderzoeken.
“Het mooie van SESAM is dat we als adviseurs echt de tijd en vrijheid hebben om door te vragen en een organisatie te helpen haar eigen antwoorden te vinden,” zegt Jan. “Het gaat er niet om dat wij alles oplossen, maar dat we perspectief bieden en hen op weg helpen om zelf weer verder te kunnen.”